Otizmi erken fark etmek: ilk üç yıldaki belirtiler
Otizm, ilk yıllarda dil gelişiminde gecikme, sınırlı taklit, ismine dönmeme, azalmış göz teması ve tekrarlayıcı davranışlar gibi belirtilerle kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. Erken fark etmek önemlidir — ve en yararsız yaklaşımlardan biri, yardım aramak için üç yaşına kadar beklemek ya da küçük bir çocuğa uygun olmayan yöntemleri kullanmaktır.
Oyundaki değişiklikler erken bir ipucu olabilir
Erken belirtilerin çoğu oyunda ortaya çıkar. Aileler çoğu zaman çocuklarının akranlarına, oyuncaklara ya da oyuncakların ne işe yaradığına az ilgi gösterdiğini fark eder — buna 'bozulmuş oyun' diyoruz. Örnekler şunlardır:
- Oyuncağın bütünü yerine ayrıntılarına odaklanma (bir arabanın tekerleği, bir etiket)
- Nesneleri elinde tekrar tekrar çevirme
- Oyuncaklarla oynamak yerine onları sıraya dizme ya da biriktirme
- Hayali ya da sembolik oyuna katılmama (örneğin bardaktan içiyormuş gibi yapma)
Ne zaman destek aranmalı
Çocuğunuz 0 ile 3 yaş arasındaysa ve aşağıdakilerden en az ikisini fark ediyorsanız, bir uzmanla görüşmenizde yarar var:
- İsmine dönmeme
- Olağandışı el hareketleri
- Kendi etrafında dönme
- Nesneleri amacı dışında kullanma
- Göz temasından kaçınma
- Yaşına uygun beklenen sosyal-oyun becerilerini göstermeme
Yalnızca eğitici bilgidir — tanı değildir. Erken belirtileri fark etmek ilk adımdır; net bir tablo ve doğru desteğe ulaşmanın yolu, nitelikli uzmanlarla yapılan çok disiplinli bir değerlendirmedir.
İlgili hastalıklar
Çocuğunuz hakkında sorularınız mı var?
Çocuğunuzun kayıtlarını Şişli, İstanbul'daki muayenehanemize getirin; birlikte yüz yüze inceleyelim.
İletişim